काठमाडौं। हरितालिका तीज हिन्दु नेपाली नारीहरुको महान श्रद्धाको पर्व हो । भाद्र शुक्ल तृतीयाको दिन हिन्दु महिलाहरूले भगवान् शिवको पूजाआराधना गरी व्रत बस्नुका साथै नाचगान गरेर धुमधामसँग तीज मनाउँदैछन् । गणेश चतुर्थी र ऋषिपञ्चमीलाई पनि तीजकै अङ्गको रूपमा लिइन्छ । परापूर्व कालमा हिमालयकी पुत्री पार्वतीले भगवान् शिवलाई पतिदेवको रूपमा प्राप्त गर्न सकूँ भनी घोर तपस्यामा तल्लीन भइन् । तर, उनको तपस्या सफल हुन सकेन ।

जगतका पालनकर्ता भगवान् विष्णुलाई पक्कै पनि आफ्नो तपस्या कसरी सफल हुन्छ भन्ने कुरा थाहा छ भनी उनले भगवान् विष्णुको प्रार्थना गरिन् र विष्णुले भगवान् शिवलाई प्राप्त गर्न व्रत, उपासना तथा पूजा विधिका सम्बन्धमा बेलीविस्तार लगाए । हरिले दिएको जानकारीअनुसार पार्वतीले कठोर व्रत बसेपछि भगवान् शिव खुसी भई प्रकट भए र चिताएको कुरा पुगोस् भनी वर दिए । यही दिन पार्वतीले हरिको सल्लाहअनुसार पूजाआराधना गरी शिवलाई प्राप्त गर्न सफल भएकी थिइन् ।

विवाह गरी पतिका घर गएका छोरीचेलीलाई यस दिन माइत ल्याउने चलन छ । अविवाहित नारीहरूले शिवजी जस्तै योग्य वर प्राप्त गर्न सकूँ भन्दै भगवान् शिवको व्रत–आराधना गर्छन् भने विवाहित महिलाहरूले पारिवारिक सुखशान्ति तथा दाम्पत्य जीवनको सफलताका लागि व्रत–आराधना गर्छन् । तीजको दिनमा पानीसम्म नपिई निराहार र निर्जला व्रत बस्नाले भगवान् शिव खुसी हुने र परिवारमा सुखसमृद्धि छाउने जनविश्वास छ ।

यस दिन विवाहित तथा अविवाहित महिलाहरू शिवमन्दिर अथवा ठूलो चौरमा भेला भएर दिनभरि नाचगान गर्छन् । नेपाली कांग्रेसकी नेतृ डा. डिला संग्रौला, नेकपा एकीकृत समाजवादीकी सचिव रामकुमारी झाँक्री र माओवादी केन्द्रकी नेतृ रेणु दाहालका अनुसार तीजलाई तडकभडक भन्दा पनि आस्थाका रुपमा मनाउन आवश्यक छ ।

नेपाल कृषिप्रधान मुलुक हो । तीज बालीनाली रोपिसकेपछि केही फुर्सदको समयमा मनाइने पर्व हो । आपसी प्रेम बढाउने यो पर्वले महिलाहरूको दुखेसो पोख्ने वातावरण सिर्जना गरिदिन्छ । नेपालीका हरेक पर्वको आआफ्नै महत्व रहेको छ । जसले सामाजिक सहिष्णुतालाई बलियो बनाएर राखेका छन् । दिदीबहिनीहरु एकठाउँमा जम्मा भएर दुःख, सुख पोख्ने पर्वको मौलिकता जोगाइराख्न सबै पक्ष चनाखो बन्न जरुरी छ । दर खाने नाममा हुने गरेका विकृतिलाई निरुत्साहित पार्नु आजको प्रमुख आवश्यकता हो ।