काठमाडौं। नेपालका २२ औं प्रधानमन्त्री एवं नेपाली कांग्रेसका संस्थापक नेता विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको आज ११० औँ जन्मजयन्ती नेपाली कांग्रेसले विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइरहेको छ । बीपीको जन्म १९७१ साल भदौ २४ गते भारतको वनारसमा भएको थियो । बीपी नेपालका प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री हुनुहुन्थ्यो । उहाँ नेपाली, हिन्दी भाषाका साहित्यकार पनि हुनुहुन्थ्यो ।

उहाँले आफ्नो जीवनको लामो समयसम्म नेपाली कांग्रेसको नेतृत्व, वि.सं. २०१५ देखि २०१७ सम्म नेपालको प्रधानमन्त्री, र नेपालमा प्रजातन्त्र स्थापाना गर्नको लागि राजनीतिक नेतृत्व प्रदान गर्नुभयो । उहाँका पिता कृष्णप्रसाद कोइराला राजनीतिक पृष्ठभूमिका व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो । त्यसैले सानैदेखि बिपीमा राजनीतिक छाप पर्दै गयो ।

बिपीको राजनीतिक जीवन त्यतिखेर भारतमा चलिरहेको भारतको स्वतन्त्रता आन्दोलनबाट शुरु भएको थियो । आन्दोलनमा लागेकै कारण विश्वेश्वर प्रसाद र उहाँका भाई मातृकाप्रसाद कोइरालालाई सन् १९८७ मा तीन महिनासम्म बेलायती सरकारले कैद ग¥यो । यसपछि नै उहाँको राजनीतिक जीवनको शुरुवात भयो ।

अहिले पनि नेपाली समाजमा बीपीलाई राजनीतिको आदर्श पात्रका रुपमा हेर्ने गरिन्छ । कांग्रेस नेता नारायण खड्काका अनुसार तत्कालीन समय विश्वमा भइरहेको शीतयुद्धबाट बाहिर रहन बीपीले अघि सारेको असंलग्न परराष्ट्र नीतिलाई ठूलो उपलब्धिका रुपमा लिन सकिन्छ ।

राष्ट्रियता, लोकतन्त्र तथा समाजवादका क्षेत्रमा बीपीले पु¥याएको अतुलनीय योगदान नेपाली राजनीतिक इतिहासमा अजर र अमर रहेको पाइन्छ । प्रधानमन्त्रीका प्रमुख राजनीतिक सल्लाहकार हरिबोल गजुरेलले बीपी कोइराला हरेक क्षेत्रमा बहुआयामिक व्यक्तित्व रहेको बताउनुभयो । तर, कांग्रेसले त्यो बाटो बिर्सिदै गएको उहाँको भनाइ छ ।

आजको राजनीतिक परिवेशमा समेत बिपी विचारको महत्व उत्तिकै सान्दर्भिक छ । विश्वेश्वरप्रसाद कोइराला नेपाली साहित्य आकाशमा पनि शीर्ष स्थानमा रहनुभएको छ । बीपीको कर्मले हरेक विधामा उहाँको नाम अमर रहेको कांग्रेस महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माको भनाइ छ ।

कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले मुलुकमा समाजवादको स्थापनाका लागि बीपीले महत्वपूर्ण योगदान दिएको बताउनुभयो । अहिले सबै दलको सहकार्यमा समाजवादलाई मलजल गर्ने कार्य भएको उहाँको भनाइ छ ।

वि.सं. २०१५ को आम निर्वाचनमा कांग्रेसले दुईतिहाइ बहुमत प्राप्त गरेपछि प्रथम जननिर्वाचित प्रधानमन्त्री बन्नुभएका कोइरालाले नेपालमा राष्ट्रियता, प्रजातन्त्र र समाजवाद स्थापनाका लागि राजनीतिक नेतृत्व प्रदान गर्नुभएको थियो । क्यान्सर रोगले बीपीको विसं २०३९ साउन ६ गते निधन भएको थियो । नेपाली साहित्यमा मनोवैज्ञानिक यथार्थवादी धाराका प्रवर्तक कोइरालाका डेढ दर्जन कृति प्रकाशित छन् ।