काठमाडौं । पूर्वसभामुख दमननाथ ढुंगानाको आज राजकीय सम्मानका साथ अन्त्येष्टि गरिएको छ । काठमाडौंस्थित पशुपति आर्यघाटमा उहाँको दिवंगत शरीरलाई श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिएको हो । काठमाडौंको फ्रन्टलाइन अस्पतालमा उहाँको हिजो निधन भएको थियो । ढुंगानाले नेपालमा लोकतान्त्रिक व्यवस्था र गणतन्त्र स्थापनाका लागि भएका आन्दोलनहरूमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुभएको थियो ।
उहाँको निधनमा सरकारले आज राष्ट्रिय शोकको घोषणा गर्दै सार्वजनिक बिदा समेत दियो । गणतन्त्र स्थापनाका लागि भएको २०६२/०६३ को आन्दोलनमा नागरिक आन्दोलनको अगुवाइ गर्नेमा ढुंगाना पनि हुनुहुन्थ्यो । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ढुंगाना मुलुकको परिवर्तन र लोकतन्त्रका लागि खटेको योद्धा रहेको बताउनुभयो ।
कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले ढुंगानाले सदन प्रतिपक्षीको भन्ने कुरा स्थापित गरेर जानुभएको स्मरण गर्नुभयो । सभामुख रहँदा कांग्रेसलाई अप्ठ्यारो पारेको आभास भएपनि उहाँको प्रयास सही रहेको देउवाको स्वीकारोक्ति छ ।
नेकपा (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्ष एवं पूर्व प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले स्व दमननाथ ढुंगानाले शान्ति सम्झौता र संविधान सभाको वातावरण बनाउन अविस्मरणीय योगदान गर्नु भएको बताउनुहुन्छ । प्रचण्डले स्व.ढुंगानालाई नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलनको एउटा ऐतिहासिक व्यक्तित्वको रुपमा नेपाली जनताले सधैँ सम्झी रहने बताउनुभयो ।
२०४८ सालमा काठमाडौं क्षेत्र नम्बर २ बाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित हुनुभएका ढुंगाना सभामुख बन्नुभएको थियो । ०४८ देखि ०५१ सालसम्म उहाँ सभामुख बन्नुभएको हो । सभामुख देवराज घिमिरेले स्वर्गीय दमननाथ ढुंगानाले संसद्लाई बलियो बनाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेको स्मरण गर्नुहुन्छ । सभामुख घिमिरेले संसद्लाई बलियो बनाउने प्रेरणाको स्रोतका रूपमा स्व. ढुंगानालाई आफूले लिएको बताउनुभयो ।
०५१ मा समेत चुनाव लड्नुभएका ढुंगाना विजयी बन्न सक्नुभएन । पछिल्लो पटक ०७४ मा भक्तपुर–२ बाट चुनावी प्रतिस्पर्धा गर्नुभएका ढुंगानाले त्यहाँबाट पनि सफल हुन नसकेपछि सक्रिय राजनीतिमा आउन छोड्नुभएको थियो । उहाँको अवसानले मुलुकले एक साझा नेता गुमाएको छ । वि.स. १९९८ सालमा काठमाडौंमा जन्मनु भएका ढुंगानाले पञ्चायतकालमा विद्यार्थी संगठन बनाएर राजनीतिक यात्रा सुरु गर्नुभएको हो ।
