काठमाडौं। नेपाल र भारत खुला सीमाना भएका देशहरु हुन्। एकअर्काको देशमा आउजाउ गर्न भिसा, राहदानीको आवश्यकता पर्दैन। नेपाल र भारतको संस्कार र संस्कृतिपनि मिल्दोजुल्दो रहेको छ। भारतसँग सामाजिक, सांस्कृतिक, आध्यात्मिक सम्बन्ध रहीआएको छ ।

यी दुवै भूमिमा कहीकतै समस्या सिर्जना भयो भने एकअर्कालाई प्रत्यक्ष असर पारिरहेको हुन्छ । त्यसैले पनि दुवै देशको सम्बन्धलाई मजबुद बनाउन र सीमामा हुने विभिन्न अवाञ्छित गतिविधिमा नेपाल भारतको सुरक्षा बलले निगरानी गरिरहेको हुनछ।

नेपालको सशस्त्र प्रहरी बल (एपीएफ) र भारतको सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) ले सीमा सुरक्षामा महत्वपूर्ण योगदान दिँदै आएका छन्। सुरक्षाविज्ञ हेमन्त मल्लले नेपाल भारतको सम्बन्ध प्राचिन भएको भन्दै सुरक्षाका दृष्टिले दुवै देश संवेदनशील हुनुपर्ने बताउनुभयो।

एपीएफ र एसएसबी प्रमुखहरूको नेतृत्वमा आजदेखि काठमाडौंमा दुईदिने सीमा सुरक्षा समन्वय बैठक जारी छ। एपीएफ र एसएसबी प्रमुखस्तरीय सीमा सुरक्षा समन्वय बैठक विसं २०६९ सालदेखि दुवै मुलुकले वर्षमा एक पटक पालैपालो आयोजना गर्दै आएका छन्।

सीमा सुरक्षा, सीमापार अपराध रोकथाम तथा नियन्त्रण,तेस्रो देशका नागरिकको घुसपैठ नियन्त्रण र आतंकवाद नियन्त्रणलाई अझ प्रभावकारी बनाउन बैठक बस्ने गरेको छ। नेपाल–भारतको सीमामा हुने आपराधिक क्रियाकलापमा दुवै देश संवेदनशील हुनुपर्ने नेपाल प्रहरीका पूर्व डिआईजी केशव अधिकारीको भनाइ रहेको छ।

नेपाल र भारतबीच करिब १ हजार ८ सय ८० किमि लम्बाइमा सीमा फैलिएको छ। कर्णाली प्रदेशबाहेक नेपालका ६ वटा प्रदेशका २७ जिल्ला भारतसँग जोडिएका छन्। एपीएफले भारततर्फ सीमा सुरक्षार्थ २ सय ४४ बोर्डर आउट पोस्ट (बीओपी) खडा गरेको छ ।

भारतले नेपालतर्फ एसएसबीका स्थायी युनिट र अस्थायी बेससहित ४ सयभन्दा बढी युनिट तैनाथ गराएको छ । दार्चुलाको कालापानी र नवलपरासीको सुस्तासँग जोडिएका मामिलाबाहेकमा मात्रै साझा एजेन्डा बनाएर छलफल गर्ने अधिकार एपीएफ–एसएसबी प्रमुखस्तरीय संयन्त्रलाई दिइएको छ ।