काठमाडौं । नेपालमा कुल विद्युत क्षमता ३५ सय ९१ मेगावाट पुगेको छ । नेपाल विद्युत प्राधिकरणले आज सार्वजनिक गरेको विवरण अनुसार राष्ट्रिय विद्युत प्रणालीमा कुल जडित क्षमता ३५ सय मेगावाट नाघेको हो। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आज आफ्नो बार्षिकोत्सव मनाएको छ । 

प्राधिकरणका अनुसार राष्ट्रिय प्रणालीमा विद्युत उपलब्धता १५ हजार ६४१ गिगावाट घण्टा पुगेको छ । प्राधिकरणका प्रबन्ध निर्देशक हितेन्द्रदेव शाक्यका अनुसार राष्ट्रिय विद्युत प्रणालीमा नेपाल विद्युत प्राधिकरण र यसका सहायक कम्पनीको योगदान ३४ प्रतिशत रहेको छ । 

स्वतन्त्र विद्युत उत्पादकहरुको योगदान भने ५५ प्रतिशत रहेको देखिएको छ । ११ प्रतिशत विद्युत भारतबाट आयात गरिएको समेत प्राधिकरणले जनाएको छ । आर्थिक वर्ष २०८१-८२ मा कुल एक खर्ब ३८ अर्ब ८७ करोड आम्दानी गरेको साथै गत आर्थिक वर्षमा प्राधिकरणको प्रणालीमा कूल ४३४ मेगावाट थप भएको शाक्यले जानकारी दिनुभएको हो ।

गत आर्थिक वर्षमा १७ अर्ब ४५ करोड रुपियाँको विद्युत् निर्यात गरेकोमा चालु आर्थिक वर्ष (२०८२÷८३) को अन्त्यसम्ममा दोब्बर बनाइने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ । इन्डियन इनर्जी एक्सचेन्ज, भारतमै मध्यमकालीन सम्झौता र बङ्गलादेश निर्यातसमेत गरी करिब ३५ अर्ब रुपियाँ बराबरको विद्युत् निर्यात गर्ने योजना अनुसार गृहकार्य भइरहेको प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक शाक्यले जानकारी दिनुभयो ।

आव २०८१-८२ मा नेपालको आन्तरिक विद्युत खपत १०.७ प्रतिशतले वृद्धि भई ११ हजार ३१९ गिगावाट घण्टा पुगेको छ । अघिल्लो वर्षको तुलनामा ग्राहक संख्या ४.६ प्रतिशतले बढेर ५७.१ लाख पुगेको समेत प्राधिकरणको तथ्यांकमा देखिन्छ । नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आइतबार सार्वजनिक गरेको आव २०८१-८२ को वार्षिक प्रगति विवरण अनुसार एक वर्षको अवधिमा २५३ सर्किट किलोमिटर प्रसारण लाइन थप भएको छ ।

कार्यक्रममा प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक शाक्यले प्राधिकरणको कुल सम्पत्ति ६ दशमलब २ प्रतिशतले वृद्धि भई ६ खर्ब ८४ अर्ब ९१ करोड पुगेको जानकारी समेत दिनुभयो । शाक्यले केहिबर्षदेखि प्राधिकरण निरन्तर नाफामा रहेको पनि जानकारी दिनुभयो । कार्यकारी निर्देशक शाक्यले यसो भनिरहँदा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको अघिल्लो आर्थिक वर्ष २०८०÷८१० को तुलनामा गत आर्थिक वर्ष २०८१-८२ मा नाफा घटेको छ । गत आर्थिक वर्षमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले ९ अर्ब ६ करोड नाफा कमाएको थियो । भने, अघिल्लो आवमा प्राधिकरणले १३ अर्ब ३१ करोड नाफा कमाएको थियो । अघिल्लो वर्षको तुलनामा गत आवमा प्राधिकरणको नाफा घटेको हो ।

ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिचाईमन्त्री दीपक खड्काले नेपाल विद्युत प्राधिकरणले पाई–पाई हिसाब गरेर बक्यौता असुल गर्नुपर्ने बताउनुहुन्छ । नेपाल विद्युत प्राधिकरणको ४०औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा आयोजित समारोहलाई सम्बोधन गर्दै उहाँले उद्योगहरुले प्रयोग गरेको विद्युतको बक्यौता एक–एक गरेर तिर्नुपर्ने बताउनुभएको हो ।

डेडिकेटेड र ट्रङ्कलाइनबाट विद्युत् आपूर्ति लिएका उपभोक्ता कम्पनीहरुले प्राधिकरणलाई २२ अर्बभन्दा बढी बक्यौता बुझाउन बाँकी छ । उक्त बक्यौता १०औं वर्षसम्म पनि नउठाएको भन्दै मन्त्री खड्काले आक्रोश व्यक्त गर्नुभयो । मन्त्री खड्का नेपालको सबैभन्दा महत्वपूर्ण क्षेत्र नै ऊर्जा रहेको बताउनुहुन्छ । अहिले रासायनिक मल कारखाना खोल्ने कुरा भइरहेको र त्यसका लागि समेत हजारौं मेगावाट विद्युत खपत हुने उहाँको भनाई छ । ‘हाम्रो सबैभन्दा महत्वपूर्ण क्षेत्र नै ऊर्जा क्षेत्र हो । मन्त्री खड्को भनाई थियो ।

नेपाल बिध्युत प्राधिकरण कर्मचारी संघका अध्यक्ष टंकप्रसाद अधिकारी विद्युत् प्राधिकरणको नाफा किन घट्यो भन्दै प्रश्न गर्नुहुन्छ । सरकारले ठोस नीति नल्याए धराशायी हुनेतर्फ उहाँले सचेत गराउनुभयो ।

नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले आइतबार सार्वजनिक गरेको आव २०८१-८२ को वार्षिक प्रगति विवरण अनुसार एक वर्षको अवधिमा २५३ सर्किट किलोमिटर प्रसारण लाइन थप भएको छ ।देशभरि अहिले २ हजार ३४ सर्किट किलोमिटर प्रसारण लाइन निर्माणाधीन अवस्थामा छन् । प्रसारण लाइन सवस्टेसन क्षमता भने १४ हजार १२३ एभीए पुगेको छ । 

गत आवमा १ हजार ७३ एभीए थप भएको प्राधिकरणको तथ्यांक छ । ६ हजार ३३८ एभीएका सबस्टेसन निर्माणको चरणमा छन् ।